Het stadhuis van IJlst

stadhuis IJlst

Het voormalige stadhuis van IJlst. Het pand aan de Galamagracht heeft een fraaie 19e eeuwse voorgevel.
Het voormalige GEMEENTEHUIS is in 1859 gebouwd in een Eclectische stijl. Architect was A. Breunissen Troost uit Sneek, timmerman Thomas Otte Schuurmans uit IJlst. In de zuidelijke zijgevel zitten twee marmeren gevelstenen: de oudste, van wit marmer is moeilijk leesbaar: "In De Grondsteen waarop ik vrij vertoon, lag Andel.....io....ma Coopmans zoon opdat ik waak over alle dingen is hier stadsmagistraat op dwingen...". De jongste, van donker marmer, vermeldt: "De eerste steen aan dit gebouw is gelegd 15 april 1859 door Willem Ringnalda burgemeester secretaris en lid van de Raad van IJlst terwijl verder leden van de raad waren: P.C. van Popta, T.E. van Popta, A.J. Tijsma, M.W.O. Oppendijk, M.T. van Velde, P.J. Buitenhoff".

In 1851 werd de Gemeentewet vastgesteld: de veranderingen in de samenleving en de toename van taken voor de gemeentelijke overheid leidden tussen dat jaar en ca. 1860 tot een bouwstroom van nieuwe gemeentehuizen, die de grietenijhuizen vervingen. Zo ook in IJlst. Het voormalige gemeentehuis is nu in gebruik als woonhuis. Het ligt op de hoek van de Galamagracht met de Sudergoweg, aan de oostzijde van de Galamagracht en is naar het westen gericht. Het rechthoekige perceel, waarop het gebouw staat, heeft niet meer de oorspronkelijk omvang. Het pand zelf is aan de achterzijde uitgebreid door de toevoeging van een naar het oosten gerichte vleugel: de later toegevoegde delen komen niet in aanmerking voor bescherming van rijkswege wegens te geringe monumentale waarde.

Houtzaagmolen De Rat

Houtzaagmolen de ratDe Rat is de houtzaagmolen aan de oevers van de Geeuw. Hij is hier in 1828 opgebouwd. Maar de molen zelf is echter veel ouder. De molen is namelijk uit de Zaanstreek overgebracht en stamt uit 1666. De molen, waarvan de zagen op windenergie werken, is weer in gebruik vanaf 1978.
Info: http://www.houtzaagmolenderat.nl/

Jan Jarings Nooitgedagt

nooitgedagt

Schaatsen
In 1865 begint Jan Jarigs Nooitgedagt met het produceren van schaatsen en schaven op de zolder van zijn huis. Nooitgedagt doet in die tijd al veel aan innovatie. In 1898 gaan twee zonen naar Duitsland om daar stage te lopen in schaatsenfabrieken. Daar worden de schaatsen al fabrieksmatig en mechanisch geproduceerd. Dankzij de ondervindingen van de beide mannen wordt de machinale fabricage ook doorgevoerd bij Nooitgedagt.

Gereedschap
Nadat de schaatsen en het speelgoed uit het assortiment zijn verdwenen, moet dit gat worden opgevuld. Eerst wordt gedacht dit te doen door het gereedschapassortiment uit te breiden, maar na een onderzoek wordt besloten zich meer op de sterkste producten toe te leggen: de beitel en het meetgereedschap. De afzetgroei die hierbij wordt gezocht ligt voornamelijk in het buitenland. Doordat de naam Nooitgedagt te moeilijk is voor de mensen in het buitenland wordt besloten om beitels te gaan produceren onder privat labels. In de jaren 70 en 80 worden er jaarlijks 1,2 miljoen beitels gemaakt en Nooitgedagt behoort tot ‘s werelds grootste beitelfabrikanten.

Speelgoed
De economische crisis aan het begin van de jaren 30 van de vorige eeuw eiste inventiviteit van de IJlster schaatsen en gereedschappenfabrikant. De verkoop van hun specialiteit; schaven, beitels, werkbanken en schaatsen liep drastisch terug. De werknemers vreesden ontslag. Toch moest er brood op de plank bij de ruim 100 gezinnen van de arbeiders. Omstreeks 1933 kwam Jan jarigs Nooitgedagt met het plan om van afvalhout dat overbleef van de productie van schaatsen en gereedschappen speelgoed te maken.
Info: http://nooitgedagt-ijlst.nl/