Publicatiedatum: 2 februari 2015
Reporter: Albert Hendriks - Friesland Holland Nieuwsdienst - www.friesnieuws.nl

Museum Martena interessant voor jong en oud

Kasteel in Franeker biedt historie van Friese adel en wetenschappers én moderne kunst

De Martenastins waar Museum Martena sinds 2006 is gevestigd werd in 1506 gebouwd in opdracht van edelman Hessel van Martena.
De Martenastins waar Museum Martena sinds 2006 is gevestigd werd in 1506 gebouwd in opdracht van edelman Hessel van Martena.

FRANEKER (NL) – Een heus kasteel bezoeken, kennismaken met slimme Friezen en in de sfeer van weleer hedendaagse kunst van de bovenste plank bewonderen? Daarvoor moet je naar het centrum van de voormalige universiteitsstad Franeker, de enige Friese stad met een stoer kasteel: Martenastins met Museum Martena.

Deze Friese topattractie is ook leuk voor kinderen, want die kunnen er naar het verleden van Friese ridders speuren. En omdat u toch in Franeker bent, bezoek dan ook het Koninklijk Planetarium Eise Eisinga, naar verwachting binnenkort ook UNESCO Werelderfgoed, en het schitterende stadhuis, beide om de hoek.

Roemrijk verleden
In het centrum van Franeker vind je veel historische panden. Het was eeuwenlang een voorname stad. Franeker ontwikkelde zich in de Middeleeuwen tot de belangrijkste nederzetting van noordelijk Westergo. Dat gebied was een eiland. Het werd omspoeld door de zee, de in de Middeleeuwen drooggelegde Middelzee en de Marneslenk. De kwelderstreken werden geregeld overspoeld door hoog water. De streekbewoners zochten al vanaf 3.000 voor Christus veiligheid op hoogtes en terpen, woonheuvels waarvan vele in de 19-de en 20-ste eeuw gedeeltelijk afgegraven zijn.

De streek rond Franeker was in de 11-de en 12-de eeuw vermoedelijk het eerste gebied in Friesland waar een zekere vorm van openbaar bestuur werd georganiseerd. Ook vonden er de eerste experimenten plaats voor een nieuwe wijze van bescherming door dijkaanleg. Dit zorgde ook voor economische voorspoed: het land raakte zo minder verzilt en kon langer worden gebruikt.

Franeker had een belangrijke positie in Franekeradeel, in de Vijf-Delen en in heel Westergo en was een aantrekkelijke plaats voor hoofdelingen, de tot bestuurlijke macht gekomen grootgrondbezitters. Zij bouwden in Franeker hun stinsen, zoals de Martenastins. Ambachtslieden en handelaren volgden. Franeker verwierf in 1402 marktrechten en spoedig werd het bestuur ook zo georganiseerd dat Franeker een stad genoemd kon worden.

Universiteit
In 1585 kreeg Franeker een universiteit. Tot 1811 kon men in Franeker theologie, rechten, medicijnen, klassieke talen, wijsbegeerte en wis- en natuurkunde studeren. De aanwezigheid van wetenschappers had een enorme uitstraling en hiervan profiteerden ook herbergiers, kooplieden en ambachtslieden. De stad trok beroemdheden als Descartes, prins Friso van Oranje, Peter Stuyvesant en Anna Maria van Schurman.

Manon Borst, conservator van Museum Martena in het Franeker kasteel, heeft objecten van de slimste Friezen in huis, zoals Anna Maria van Schurman (1607-1678). Een van de vele historische vertrekken van Martenastins

Manon Borst, conservator van Museum Martena in het Franeker kasteel, heeft objecten van de slimste Friezen in huis, zoals Anna Maria van Schurman (1607-1678).

Een van de vele historische vertrekken van Martenastins

Anna Maria van Schurman heeft als kind vermoedelijk gewoond in de Martenastins, het stadskasteel, toen haar vader en broer in Franeker studeerden. Anna Maria van Schurman was de eerste vrouw die in Nederland aan een universiteit gestudeerd heeft. Dat was niet in Franeker, toen was ze nog te jong, maar aan de universiteit van Utrecht. Als kind bleek al dat Anna Maria zeer getalenteerd was. Zo leerde zij Latijn, wat voor een vrouw in die tijd zeer uitzonderlijk was. Daarnaast bestudeerde zij verschillende andere Europese talen, Grieks, Hebreeuws, Aramees, Syrisch en Ethiopisch.

Martenastins is een kasteel met veel gezichten, midden in Franeker, een Elfstedenstad met ontzettend veel monumenten. Achter de stins ligt een vrij toegankelijk park. Martenastins is een kasteel met veel gezichten, midden in Franeker, een Elfstedenstad met ontzettend veel monumenten. Achter de stins ligt een vrij toegankelijk park.

Martenastins is een kasteel met veel gezichten, midden in Franeker, een Elfstedenstad met ontzettend veel monumenten. Achter de stins ligt een vrij toegankelijk park.   

 

 

Info:
Museum Martena
Voorstraat 35
8801 LA Franeker
T (0517) 39 21 92
E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
www.museummartena.nl
www.franekeradeel.nl
 
Friese kastelentocht (versie 2014 inclusief Martenastins!):
www.frisiancastletour.nl

Info: http://waddenzeeland.nl/nl/